ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ: ಚೋಮನ ದುಡಿ
ಪುಸ್ತಕದ ಲೇಖಕರು: ಡಾ|| ಶಿವರಾಂ ಕಾರಂತ
-------------
ಪುಸ್ತಕ ವಿಮರ್ಶೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದವರು: ದೇವ ಪರಶುರಾಮ್ ಕಜ್ಜೇರ ಹೊನ್ನಳ್ಳಿ
-------------
ವಿಮರ್ಶಕರ ಮೌಲ್ಯನಿರ್ಣಯ (Reader’s Rating): 5/5
ಈ ಅಂಕಗಳು ಪುಸ್ತಕ ವಿಮರ್ಶೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿವೆ; ಇದು ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಲೋಕದ ಮೌಲ್ಯನಿರ್ಣಯವಲ್ಲ.
-------------
ಪುಸ್ತಕದ ಸಾರಾಂಶ:
ಚೋಮನ ದುಡಿ - ಕಾದಂಬರಿ ಸಾರಾಂಶ ಪೀಠಿಕೆ: ‘ಚೋಮನ ದುಡಿ’ ಕನ್ನಡದ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತಿ ಡಾ. ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರು ಬರೆದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿ. ಇದು 1930ರ ದಶಕದ ಮಲೆನಾಡಿನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ, ಬಡತನ ಮತ್ತು ದಲಿತರ ಶೋಷಣೆಯನ್ನು ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುವ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಕಥಾ ಹಂದರ: ಈ ಕಥೆಯ ನಾಯಕ ಚೋಮ, ಮಲೆನಾಡಿನ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯ (ಮರಿಹೊಲಯ) ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವನು. ಆತ ಜಮೀನ್ದಾರರ ಬಳಿ ಜೀತದಾಳುವಾಗಿ ದುಡಿಯುತ್ತಾನೆ. ಚೋಮನ ಜೀವನದ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಕನಸೆಂದರೆ, ತನಗೊಂದು ಸ್ವಂತ ತುಂಡು ಭೂಮಿ ಇರಬೇಕು ಮತ್ತು ತಾನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಉಳುವೆ ಮಾಡಿ ರೈತನಾಗಿ ಬದುಕಬೇಕು ಎಂಬುದು. ಆದರೆ, ಅಂದಿನ ಕಠಿಣ ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ದಲಿತರಿಗೆ ಭೂಮಿಯ ಒಡೆತನವನ್ನು ಹೊಂದುವ ಹಕ್ಕು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ದುಡಿ ಮತ್ತು ಚೋಮ: ಚೋಮನ ಬದುಕಿನ ನೋವು, ಅವಮಾನ ಮತ್ತು ಹತಾಶೆಗಳಿಗೆ ಅವನ ಸಂಗಾತಿಯೇ 'ದುಡಿ' (ಚರ್ಮದ ವಾದ್ಯ). ದಿನವಿಡೀ ದುಡಿದು ಸೋತು, ಸಮಾಜದ ಅವಮಾನಗಳನ್ನು ನುಂಗಿಕೊಂಡು ಮನೆಗೆ ಬರುವ ಚೋಮ, ಹೆಂಡದ ಅಮಲಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ದುಡಿಯನ್ನು ಬಾರಿಸುತ್ತಾ ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ನೋವನ್ನು ಮರೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ದುಡಿಯ ಶಬ್ದವೇ ಅವನ ಅಂತರಾಳದ ದನಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಂಸಾರ ಮತ್ತು ದುರಂತ: ಚೋಮನಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಮಕ್ಕಳು - ಚನಿಯ, ಗುರು, ಕಾಳ ಮತ್ತು ಮಗಳು ಬೆಳ್ಳಿ. ವಿಧಿಯಾಟ ಮತ್ತು ಬಡತನದ ಕಾರಣದಿಂದ ಚೋಮನ ಕುಟುಂಬ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿರಿಯ ಮಗ ಚನಿಯ ಜ್ವರಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗಿ, ಸೂಕ್ತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಸಿಗದೆ ಸಾವನ್ನಪ್ಪುತ್ತಾನೆ. ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಮಗ ಗುರು ಸಾಲ ತೀರಿಸಲು ಕಾಫಿ ತೋಟಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ (ಸಾಯುತ್ತಾನೆ). ಮಗಳು ಬೆಳ್ಳಿ, ಕಾಫಿ ತೋಟದ ರೈಟರ್ (ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ) ಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ನ ಕಾಮದ ಬಲೆಗೆ ಬಿದ್ದು ಮೋಸ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ. ಕಿರಿಯ ಮಗ ಕಾಳ ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷ: ಚೋಮನ ಭೂಮಿಯಾಸೆಯನ್ನು ಅರಿತ ಕ್ರೈಸ್ತ ಪಾದ್ರಿಗಳು, ಮತಾಂತರಗೊಂಡರೆ ಭೂಮಿ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಆಮಿಷ ಒಡ್ಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಚೋಮ ತನ್ನ ಪೂರ್ವಜರ ದೈವ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಬಿಡಲು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನಿಗೆ ಭೂಮಿ ಬೇಕು, ಆದರೆ ತನ್ನತನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಅಲ್ಲ. ಇದು ಅವನೊಳಗಿನ ತೀವ್ರ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಕ್ತಾಯ: ಕಾದಂಬರಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ತಾನು ಎಷ್ಟೇ ಹೋರಾಡಿದರೂ ಈ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ತನಗೆ ಸ್ವಂತ ಭೂಮಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಟುಸತ್ಯ ಚೋಮನಿಗೆ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಕನಸುಗಳೆರಡನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಚೋಮ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತನ್ನ ಆಕ್ರೋಶವನ್ನೆಲ್ಲಾ ದುಡಿಯ ಮೇಲೆ ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಹುಚ್ಚನಂತೆ ದುಡಿ ಬಾರಿಸುತ್ತಾ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ತನ್ನ ದುರಂತ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಉಪಸಂಹಾರ: 'ಚೋಮನ ದುಡಿ' ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕಥೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಅಂದಿನ ಕಾಲದ ಶೋಷಿತ ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಧ್ವನಿ. ಮನುಷ್ಯನ ಆಸೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ನಡುವಿನ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಕಾರಂತರು ಇದರಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ
-------------
ಸ್ಮರಣೀಯ ಕ್ಷಣಗಳು / ಪಾತ್ರಗಳು / ಕಲ್ಪನೆಗಳು:
ಚೋಮನ ದುಡಿ: ಮನದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವ ಸ್ಮರಣೀಯ ಸಂಗತಿಗಳು ೧. ಕಾಡು ಎತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಚೋಮನ ಮುಗ್ಧ ಕನಸು (ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಮರಣೀಯ ಕ್ಷಣ): ಕಾದಂಬರಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಹೃದಯದ್ರಾವಕ ಸನ್ನಿವೇಶವೆಂದರೆ ಚೋಮನಿಗೆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅನಾಥ ಎತ್ತುಗಳು ಸಿಗುವ ಸಂದರ್ಭ. ಆ ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಕಂಡ ಕೂಡಲೇ ಚೋಮನಲ್ಲಿ ಸುಪ್ತವಾಗಿದ್ದ 'ರೈತ'ನಾಗುವ ಕನಸು ಗರಿಗೇರುತ್ತದೆ. ಆ ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಮನೆಗೆ ತಂದು, ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಆರೈಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ತನಗೊಂದು ಸ್ವಂತ ಭೂಮಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಈ ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಹೂಡಿ ಉಳುವೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಹಗಲುಗನಸು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ, ಕೊನೆಗೂ ಭೂಮಿ ಸಿಗದೆ, ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಸಾಲದ ಸಲುವಾಗಿ ಅಥವಾ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಚೋಮ ಅನುಭವಿಸುವ ಮೂಕವೇದನೆ ಓದುಗರ ಕಣ್ಣಂಚಲ್ಲಿ ನೀರು ತರಿಸುತ್ತದೆ. ೨. ದುಡಿ - ಚೋಮನ ಆತ್ಮಸಂಗಾತಿ (ಪರಿಕಲ್ಪನೆ): ಕಾರಂತರು 'ದುಡಿ'ಯನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ವಾದ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸದೆ, ಅದನ್ನು ಚೋಮನ 'ಎರಡನೇ ಹೃದಯ'ದಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚೋಮ ಯಾವಾಗೆಲ್ಲಾ ಸೋಲುತ್ತಾನೋ, ಅವಮಾನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾನೋ ಅಥವಾ ಹತಾಶನಾಗುತ್ತಾನೋ, ಆಗ ಆತ ಮಾತನಾಡುವುದು ದುಡಿಯ ಮೂಲಕವೇ. "ಡಮ್ ಡಮ್ ಡಕ್ ಡಕ್" ಎಂಬ ಅದರ ನಾದದಲ್ಲಿ ಚೋಮನ ಸಿಟ್ಟು, ಅಸಹಾಯಕತೆ ಮತ್ತು ದುಃಖಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತವೆ. ಕಾದಂಬರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ದುಡಿಯ ಶಬ್ದವು ಚೋಮನ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ. ೩. ಬೆಳ್ಳಿಯ ದುರಂತ (ಪಾತ್ರ): ಚೋಮನ ಮಗಳು ಬೆಳ್ಳಿಯ ಪಾತ್ರವು ಶೋಷಣೆಯ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವಳು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ಸಾಲ ತೀರಿಸಲು ಮತ್ತು ಹಸಿವನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ಪ್ಲಾಂಟೇಶನ್ನ ರೈಟರ್ ಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ನ ಆಸೆಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳ ಮುಗ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಬಡತನವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೇಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಬೆಳ್ಳಿಯ ಪಾತ್ರದ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಅವಳು ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಶೋಷಣೆಗೊಳಗಾದರೂ, ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ಒಳಿತಿಗಾಗಿಯೇ ಮಿಡಿಯುವ ಪರಿ ಮನಕಲಕುತ್ತದೆ. ೪. ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ (ಆಲೋಚನೆ): ಕ್ರೈಸ್ತ ಪಾದ್ರಿಗಳು ಚೋಮನಿಗೆ "ನೀನು ಮತಾಂತರವಾದರೆ ನಿನಗೆ ಉಳಲು ಭೂಮಿ ಕೊಡಿಸುತ್ತೇವೆ" ಎಂದು ಹೇಳುವ ಸನ್ನಿವೇಶ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು. ಚೋಮನಿಗೆ ಭೂಮಿ ಬೇಕು, ಅದು ಅವನ ಜೀವಮಾನದ ಆಸೆ. ಆದರೆ, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಪೂರ್ವಜರ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು, ತನ್ನ ಕುಲದೈವ 'ಪಂಜುರ್ಲಿ'ಯನ್ನು ಬಿಡಲು ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. "ಭೂಮಿ ಮುಖ್ಯವೋ ಅಥವಾ ತನ್ನತನ (ಅಸ್ಮಿತೆ) ಮುಖ್ಯವೋ?" ಎಂಬ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಚೋಮ ಎದುರಿಸುವ ರೀತಿ ಓದುಗರಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ. ೫. ಅಂತಿಮ ದೃಶ್ಯ: ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಚೋಮ, ಜ್ವರದಿಂದ ನಡುಗುತ್ತಿದ್ದರೂ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಕುಳಿತು ಹುಚ್ಚನಂತೆ ದುಡಿ ಬಾರಿಸುವ ದೃಶ್ಯ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ದುಡಿಯ ಸದ್ದು ನಿಲ್ಲುವುದರೊಂದಿಗೆ ಚೋಮನ ಉಸಿರೂ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಡುವಿನ ಈ ಏಕಾಂತದ ಸಾವು ಕಾದಂಬರಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಯುತ ಮತ್ತು ದುಃಖದಾಯಕ ಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ.
-------------
ಯಾರಿಗಾಗಿ ಈ ಪುಸ್ತಕ ಸೂಕ್ತ?
೧. ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ ಆಸಕ್ತರಿಗೆ: ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪೂರ್ವದ ಭಾರತದ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ, ಅಲ್ಲಿನ ಕಠಿಣವಾದ ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಜೀತ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಭೂಮಾಲೀಕರ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುವವರಿಗೆ ಈ ಪುಸ್ತಕ ಕನ್ನಡಿಯಂತಿದೆ. ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಂದಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಇದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಕರ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ. ೨. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ (KSET/UGC-NET/IAS): ನೀವು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಐಚ್ಛಿಕ ವಿಷಯವಾಗಿ ಅಥವಾ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಈ ಕೃತಿ ನಿಮಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯ. ಕಾರಂತರ ಬರವಣಿಗೆಯ ಶೈಲಿ, ಪಾತ್ರ ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದಲಿತ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದು ಸಹಕಾರಿ. ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೃತಿಯ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಲು ಇದು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ೩. ಗಂಭೀರ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವವರಿಗೆ: ಮನರಂಜನೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಓದಿದ ನಂತರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕಾಡುವ, ಚಿಂತನೆಗೆ ಹಚ್ಚುವಂತಹ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಓದುಗರಿಗೆ ಇದು ಸೂಕ್ತ. ಇದರಲ್ಲಿನ ದುರಂತ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಸಂಘರ್ಷಗಳು ಓದುಗನ ಕರುಳನ್ನು ಹಿಂಡುತ್ತವೆ. "ಲೈಟ್ ರೀಡಿಂಗ್" (ಹಗುರವಾದ ಓದು) ಬಯಸುವವರಿಗಿಂತ, ಬದುಕಿನ ಕಟು ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಧೈರ್ಯವಿರುವ ಓದುಗರಿಗೆ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ೪. ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಅರಿಯುವವರಿಗೆ: ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನ ಹತಾಶೆ, ಆಸೆ, ಮದ್ಯದ ಚಟ, ಮತ್ತು ಒಂಟಿತನ ಹೇಗೆ ಅವನನ್ನು ಆವರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಚಿತ್ರಣ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಚೋಮ ಮತ್ತು ಅವನ 'ದುಡಿ'ಯ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲು ಇಷ್ಟಪಡುವವರಿಗೆ ಈ ಕೃತಿ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಅನುಭವ ನೀಡುತ್ತದೆ. ೫. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸೊಗಡಿನ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬಯಸುವವರಿಗೆ: ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅಥವಾ ಮಲೆನಾಡಿನ ಬದುಕು, ಅಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರ, ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು (ಭೂತಾರಾಧನೆ, ಪಂಜುರ್ಲಿ ದೈವ) ಕಥೆಯ ಮೂಲಕ ಅನುಭವಿಸಲು ಬಯಸುವವರಿಗೆ ಈ ಪುಸ್ತಕ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಕ್ತಾಯ: ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, 'ಚೋಮನ ದುಡಿ' ಮನುಷ್ಯನ ನೋವಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೃದಯಕ್ಕೂ ಸೂಕ್ತವಾದ ಪುಸ್ತಕ. ಇದು ಓದುಗನನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಂವೇದನಾಶೀಲನನ್ನಾಗಿ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯನನ್ನಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
-------------
ಸೂಚನೆ:
ನೀವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಬಾರಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಬಹುದು. ನೀವು ಈಗಾಗಲೇ ಮತ ನೀಡಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮತ ಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಮತದಾನ ಬಟನ್ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಚಲಾಯಿಸಲು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ನೀವು ಒಂದೇ Wi-Fi ನೆಟ್ವರ್ಕ್ಗೆ (ಮನೆ, ಆಫೀಸ್, ಕ್ಯಾಫೆ ಇತ್ಯಾದಿ) ಸಂಪರ್ಕಗೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ IP ವಿಳಾಸ ಇರುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ, ನೀವು ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿರಲಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಅದೇ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದ್ದರೆ, ನಿಮಗೂ Vote ಬಟನ್ ಕಾಣದೆ ಇರಬಹುದು. ಮತದಾನದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆ ಆಗದಂತೆ, ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಅಥವಾ ಮೊಬೈಲ್ ಡೇಟಾ ಬಳಸಿ.